Koszty pracy rosną. Ludzi do pracy brakuje. A presja na wydajność nie odpuszcza. W takiej rzeczywistości automatyzacja końcowych etapów produkcji: pakowania, znakowania, paletyzacji, przestała być tematem na "kiedyś".
Ale automatyzacja automatyzacji nierówna. Przed każdym dyrektorem technicznym prędzej czy później staje konkretne pytanie: klasyczna kartoniarka czy robot? I tu zaczyna się prawdziwa rozmowa bo odpowiedź zależy od rzeczy, które warto sprawdzić zanim podpisze się jakąkolwiek ofertę.
W tym artykule pokazujemy, na konkretnych przykładach, kiedy robot okaże się lepszą inwestycją. I uczciwie piszemy, kiedy nim nie jest.
Tradycyjne kartoniarki to maszyny dedykowane, oparte na mechanicznych krzywkach, prowadnicach i sztywno ustawionych chwytakach. Dla jednego, konkretnego produktu i jednego formatu opakowania są bezkonkurencyjne pod względem czystej prędkości.
Jeśli Twój zakład produkuje jeden rodzaj asortymentu przez całą dobę, a format zmienia się raz na rok, kartoniarka może być wystarczająca i nie ma sensu jej zastępować.
Problem pojawia się w świecie produkcji wielowariantowej. Tam sztywność staje się obciążeniem. Ile dokładnie kosztuje zmiana formatu? Przy produkcji 60 opakowań na minutę i 2-godzinnym przestoju na przezbrojenie zakład traci 7 200 cykli produkcyjnych przy każdej zmianie. Przy trzech zmianach tygodniowo to ponad milion utraconych jednostek rocznie, zanim ktokolwiek wypisze fakturę za serwis.
1. Elastyczność i wielozadaniowość // Robot z odpowiednim chwytakiem i kamerą zmienia profil pracy w kilka minut. Bez wymiany części i ustawiania wszystkiego od zera. W zakładach, które mają powyżej 5 różnych produktów (SKU), inwestycja zwraca się błyskawicznie, bo znikają przestoje na przezbrojenia. W przypadku tradycyjnych maszyn te przestoje potrafią "zjeść" kilkanaście godzin tygodniowo, choć mało kto sumuje to jako realny koszt dla zarządu. Dokładny czas zwrotu wyliczamy podczas audytu- to zależy od Twojej produkcji, a nie od tabelki w prospekcie.
2. Oszczędność miejsca // Robot pracuje w trzech wymiarach: pobiera produkty z góry i obraca je tak, jak zwykła mechanika nie potrafi. Dla mniejszych hal robotyzacja to często jedyna szansa na automatyzację bez rozbudowy budynku. Widzieliśmy już zakłady, gdzie wciśnięcie kartoniarki wymagałoby przebudowy całej linii, a robot stanął po prostu tam, gdzie wcześniej pracował człowiek.
3. Delikatność i precyzja przy trudnych produktach // Miękkie saszetki typu „pouch”, szklane flakony, słodycze czy wszystko, co ma nieregularny kształt, wymaga wyczucia, którego sztywne mechanizmy kartoniarki po prostu nie mają. Nowoczesne roboty, dzięki czujnikom siły, operują produktem z precyzją nieosiągalną dla zwykłej mechaniki.
Świetnie pokazało to wdrożenie u producenta soków z południa Polski. Przed przejściem na roboty przemysłowe pakowanie odbywało się tam półręcznie, a wskaźnik uszkodzeń butelek wynosił 1,8%. Po robotyzacji spadł do zaledwie 0,1%. Przy 2 milionach sztuk miesięcznie firma oszczędza ponad 35 000 zł rocznie na samych reklamacjach i odpadach, nie licząc już nawet kosztów pracy.
4. Skalowalność i wartość rezydualna // Kupując dedykowaną kartoniarkę, inwestujesz w maszynę do jednego, konkretnego zadania. Jeśli za kilka lat zmieni Ci się profil produkcji, taki sprzęt może stać się po prostu bezużyteczny.
Z robotem jest inaczej, to inwestycja uniwersalna. Można go dowolnie przeprogramować, przenieść na inną linię czy doposażyć w nowszą kamerę. Co ważne, markowe roboty (i coboty) świetnie trzymają cenę na rynku wtórnym. O ile tradycyjną maszynę pakującą po latach trudno upłynnić, o tyle używanego robota sprzedasz bez problemu. Pamiętaj tylko o jednym: dotyczy to maszyn od uznanych producentów. Te "no-name" rzadko znajdują drugiego kupca.
To pytanie słychać niemal w każdej rozmowie z dyrektorami technicznymi. I trudno się dziwić, przestój podczas wdrożenia to realny koszt, którego nikt nie chce dopisywać do budżetu projektu.
W Hitmark takie wdrożenie trwa zazwyczaj od 6 do 14 tygodni (od umowy do startu produkcji). Całość dzielimy na trzy proste etapy:
Dla standardowych branż: FMCG, kosmetyki, chemia gospodarcza, czas zbliża się do dolnej granicy.
Dla porównania wdrożenie i kalibracja nowej kartoniarki dedykowanej rzadko zajmuje mniej niż 8–12 tygodni. I to tylko przy pierwszym formacie, każda kolejna zmiana wymaga osobnego czasu serwisowego.
| Sytuacja | Kartoniarka | Robot |
|---|---|---|
| 1 SKU, duże wolumeny, stały format | Optymalna | Zbędna elastyczność |
| 5+ SKU, częste zmiany formatu | Kosztowne przestoje | Zmiana w 5 minut |
| Produkty delikatne lub nieregularne | Ryzyko uszkodzeń | Adaptacyjny chwyt |
| Ograniczona powierzchnia hali | Duży footprint linii | Praca 3D, mały footprint |
| Integracja z kontrolą jakości (wizja) | Wymaga osobnej stacji | Wbudowana w cykl |
| Planowana zmiana profilu produkcji | Ryzyko odpisania inwestycji | Reprogramowalny |
Widzisz swój zakład w więcej niż jednym wierszu po prawej stronie? [link do kontaktu] Powiemy Ci wprost, czy robotyzacja ma sens w Twoim przypadku i kiedy się zwróci.
W większości zakładów pakowanie i znakowanie to dwa osobne światy. Maszyna kończy robotę, produkt jedzie transporterem i dopiero gdzieś dalej trafia pod drukarkę. Każdy taki "przeskok" to ryzyko: wystarczy chwila nieuwagi, by nadruk był krzywy, ucięty albo by czujnik w ogóle pominął sztukę przy zmianie serii.
W Hitmark łączymy te etapy w jeden organizm. Jako oficjalny integrator robotów FANUC i dostawca systemów Hitachi, nie stawiamy obok siebie dwóch maszyn, my je ze sobą synchronizujemy. Takiego podejścia nie zaoferuje ktoś, kto zajmuje się wyłącznie robotyką albo tylko drukarkami.
Jak to działa w praktyce? Drukarka CIJ lub laserowa "rozmawia" bezpośrednio z kontrolerem robota. To robot aktywnie ustawia produkt pod głowicą, pilnując idealnego kąta i odległości, bez względu na kształt opakowania. Efekt? Znika osobna stacja znakowania, a wraz z nią konieczność angażowania dodatkowej osoby do kontroli jakości nadruku.
Różnicę czuć najbardziej przy częstych zmianach asortymentu. Gdy robot przełącza się na nowy produkt, system znakowania automatycznie ładuje właściwy szablon. Bez ręcznego klikania w menu drukarki i bez ryzyka pomyłki. W branży spożywczej czy farmaceutycznej, gdzie jeden błąd w dacie może oznaczać wycofanie całej partii, ta święta pewność jest często ważniejsza niż samo przyspieszenie linii.
Nie każdy zakład potrzebuje robota. Mówimy to wprost, bo audyt który kończy się odpowiedzią "kartoniarka wystarczy" też jest dla nas sukcesem bo buduje zaufanie.
Ale jeśli Twoja produkcja ewoluuje, asortyment rośnie, a wymagania klientów co roku są inne, robotyzacja daje odporność na zmiany, której żadna sztywna maszyna nie zapewni. I zwraca się szybciej niż większość dyrektorów technicznych zakłada na początku rozmowy.
---
To zależy od wielu zmiennych: liczby osi robota, typu chwytaka czy tego, czy dorzucamy system wizyjny. Nasze projekty zazwyczaj mieszczą się w przedziale od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Zawsze zaczynamy od bezpłatnego audytu, bez rzutu okiem na Twoją linię każda kwota podana „na oko” byłaby po prostu nierzetelna.
Nie zawsze. Klasyczna kartoniarka wciąż wygrywa tam, gdzie masz jeden stały format i ogromne wolumeny, a o zysku decydują setne części sekundy. Robot jest jednak bezkonkurencyjny, gdy masz powyżej 3–5 różnych produktów, nieregularne kształty opakowań lub po prostu wiesz, że za rok czy dwa Twój asortyment się zmieni.
W Hitmark wyrabiamy się zazwyczaj w 6–14 tygodni: od podpisania umowy do startu seryjnej produkcji. W branżach takich jak FMCG, kosmetyki czy chemia, celujemy raczej w te dolne granice (ok. 6 tygodni). Dla porównania: przy klasycznej kartoniarce samo ustawienie i kalibracja maszyny pod konkretny produkt rzadko zajmuje mniej niż 8–12 tygodni. Z robotem startujesz po prostu szybciej.
